poniedziałek, 2 lutego 2026

Opowieść o lnie – praktyka, obrzędy i znaczenie kulturowe. Materiał metodyczny dla muzeów, skansenów, bibliotek i instytucji zajmujących się dziedzictwem

Opowieść o lnie – praktyka, obrzędy i znaczenie kulturowe

Materiał metodyczny dla muzeów, skansenów, bibliotek i instytucji zajmujących się dziedzictwem

autor: Aleksandra Sobieszczuk, Pracownia Rzemiosł Dawnych

***************************************

Opis

Publikacja „OPOWIEŚĆ O LNIE– praktyka, obrzędy i znaczenie kulturowe” to kompleksowy materiał metodyczny poświęcony tradycyjnym uprawom, obróbce i kulturowemu znaczeniu lnu w Polsce. Prowadząc od 13 lat Pracownię Rzemiosł Dawnych przygotowałam ją z myślą o muzeach, skansenach, bibliotekach, domach kultury, kołach gospodyń wiejskich oraz innych instytucjach realizujących działania związane z dziedzictwem materialnym i niematerialnym, a także o osobach prywatnych, które w dziedzictwie kulturowym odnalazły swoją życiową drogę.

Publikacja łączy wiedzę etnograficzną, praktykę rzemieślniczą oraz perspektywę edukacyjną, umożliwiając wykorzystanie jej zarówno jako:

-materiału do warsztatów i zajęć edukacyjnych,

-wsparcia dla działań animacyjnych i wystawienniczych,

-źródła wiedzy dla projektów dotyczących dziedzictwa niematerialnego,

-narzędzia pracy z lokalnymi społecznościami.

****************************************

Co zawiera książka

-opis pełnego cyklu lnu: od siewu, przez wzrost, zbiór, obróbkę, aż po przędzenie

-kontekst obrzędowy i symboliczny związany z lnem

-omówienie wspólnotowego i społecznego wymiaru pracy, ze szczególnym uwzględnieniem tradycyjnych praktyk kobiecych

-gotowy scenariusz warsztatów i działań edukacyjnych

-refleksję nad czasem, rytmem i sensem pracy ręcznej w kontekście współczesnym

Publikacja nie jest rekonstrukcją historyczną, lecz narzędziem pracy i opowieści, które można elastycznie dostosować do różnych grup odbiorców: dzieci, młodzieży, dorosłych oraz seniorów.

spis treści:

WSTĘP

ROZDZIAŁ 1- Len, jako roślina graniczna

ROZDZIAŁ 2- Sianie lnu

ROZDZIAŁ 3- Wzrost, ochrona i „prowadzenie” lnu

ROZDZIAŁ 4- Zbiór, obróbka i wspólnotowy wymiar pracy kobiet

ROZDZIAŁ 5- Len w obrzędach rodzinnych i dorocznych

ROZDZIAŁ 6- Pieśni, przysłowia i zapisy ludowe o lnie

ROZDZIAŁ 7- Len w magii, ochronie i praktykach apotropeicznych

ROZDZIAŁ 8- Scenariusz warsztatu: Len, jako opowieść o czasie

ZAKOŃCZENIE

ilość stron: 34

****************************************

Dla kogo

-muzea etnograficzne i regionalne

-skanseny i muzea na wolnym powietrzu

-biblioteki realizujące działania edukacyjne i regionalne

-domy kultury i centra animacji

-koła gospodyń wiejskich

-fundacje i stowarzyszenia zajmujące się dziedzictwem kulturowym

-edukatorzy i animatorzy kultury

-pasjonaci

-osoby, którym praca rąk naszych przodków daje inspirację do działań dziś

****************************************

Zastosowanie

-warsztaty rękodzielnicze i edukacyjne

-zajęcia muzealne i biblioteczne

-projekty międzypokoleniowe

-wydarzenia plenerowe i festiwale dziedzictwa

-działania związane z dziedzictwem niematerialnym (UNESCO)

****************************************

Forma publikacji

format: PDF do pobrania

możliwość wykorzystania w pracy instytucjonalnej i edukacyjnej

publikacja przygotowana z myślą o praktycznym zastosowaniu, nie tylko lekturze

****************************************

Dlaczego warto?

To publikacja tworzona z wieloletniej praktyki pracy z rzemiosłem i dziedzictwem, a nie wyłącznie z opracowań teoretycznych. Może stać się trwałym elementem zasobów edukacyjnych instytucji oraz punktem wyjścia do dalszych działań warsztatowych i animacyjnych.

Warto też kupić przygotowany w naszej Pracowni Rzemiosł Dawnych zestaw: Len- od nasiona do tkaniny. (tu link)

To pozwoli kompleksowo i atrakcyjnie przygotować prezentację, zajęcia, czy warsztaty.

****************************************

O autorce

Aleksandra Sobieszczuk jestem prządką, twórczynią i prowadzącą wraz z mężem Pracownię Rzemiosł Dawnych. Od wielu lat uprawia len i konopie, prowadzi warsztaty tradycyjnej obróbki roślin włóknistych za pomocą międlic, cierlic, czesalnic oraz warsztaty przędzenia (również jako Mistrz Tradycji). Swoimi działaniami dba o to, by zawód prządki nie był jedynie „ginącym zawodem”, a stał się ciekawą formą poznawania przeszłości, czerpania z tradycji.

Jest stypendystką Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zakresie pozyskiwania włókna z pokrzyw, tu możecie poczytać o tym projekcie: www.polskapokrzywa.pl

Prowadzi badania, doświadczenia nad różnymi innymi rodzajami włókien roślinnych, np. z sosnowego igliwia, chrzanu, wierzbówki kiprzycy, drzewa morwy, chmielu, z nich przędzie nici i uczy tego innych.

****************************************

DO WYBORU SĄ DWIE LICENCJE: dla osób prywatnych i dla instytucji (co jest weryfikowane podczas zakupu i wystawiania faktury)

LICENCJA INSTYTUCJONALNA

Plik zakupiony może być wykorzystywany wyłącznie w działaniach edukacyjnych, warsztatowych, wystawienniczych lub szkoleniowych w ramach danej instytucji.

Zabronione jest dalsze rozpowszechnianie, sprzedaż lub udostępnianie pliku osobom trzecim.

Licencjobiorca zobowiązuje się do podania autora przy cytowaniu lub użyciu materiału (np. w materiałach edukacyjnych lub prezentacjach).

Licencja jest jednorazowa obowiązuje przez czas nieokreślony.

Autor zachowuje wszystkie prawa autorskie do publikacji.

W przypadku chęci użycia pliku w projektach komercyjnych należy uzyskać odrębną pisemną zgodę autora.

Instytucjo, kupując tę licencję, wspierasz rozwój tradycyjnych rzemiosł i szanujesz prawa autorskie twórcy.

LICENCJA PRYWATNA

Niniejsza publikacja przeznaczona jest wyłącznie do użytku osobistego osoby, która dokonała zakupu.

Zakup publikacji uprawnia do:

– zapisu i przechowywania pliku na własnych urządzeniach

– korzystania z treści w celach prywatnych

– cytowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa

Zakup publikacji nie uprawnia do:

– kopiowania i rozpowszechniania publikacji w całości lub części

– udostępniania pliku osobom trzecim, w tym w internecie

– wykorzystywania treści w działalności komercyjnej, szkoleniowej lub instytucjonalnej

– modyfikowania, przerabiania i tworzenia opracowań pochodnych bez zgody autora

Wszelkie prawa autorskie do treści publikacji pozostają przy autorze.

Szanowny czytelniku, kupując tę licencję, wspierasz rozwój tradycyjnych rzemiosł i szanujesz prawa autorskie twórcy.

Do publikacji proponujemy też zakup >>>tu kliknij: kompletnego zestawu edukacyjnego: len- od nasiona do tkaniny

poniedziałek, 15 grudnia 2025

Warsztaty przędzenia 2026 luty, marzec, kwiecień

Warsztaty przędzenia

Szukasz warsztatów przędzenia prowadzonych przez doświadczoną prządkę? Chcesz aby by były naprawdę wysokiej jakości i na doskonałych kołowrotkach?

Zapraszamy osoby początkujące na weekendowe warsztaty przędzenia na kołowrotku.

Przędzenie to wyjątkowe rzemiosło, dziś już ginące, a dające mnóstwo satysfakcji, to medytacja przy tworzeniu nici.

Program:

*Wprowadzenie

*Przedstawienie dawnych narzędzi do przędzenia wełny i włókien roślinnych

*Zapoznanie z różnymi rodzajami runa zwierzęcego i włókna roślinnego

*Obsługa narzędzi i urządzeń do przędzenia: kołowrotek, wrzeciono, gręple, przęślica, motowidło.

*Nauka przędzenia na kołowrotku

*Gręplowanie

*Przędzenie pojedynczej nici

*Nauka dwojenia przędzy

*Zwijanie na motowidło

Prowadząca:

Aleksandra Sobieszczuk, prządka, twórczyni Pracowni Rzemiosł Dawnych. Zaangażowana w pracę organizacji pozarządowych działających na rzecz obszarów wiejskich. Od wielu lat prowadząca warsztaty przędzenia (w tym jako Mistrz Tradycji), tradycyjnej obróbki włókien roślinnych, stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zakresie pozyskiwania i przetwarzania włókna z pokrzyw

Koszt: 400ZŁ

MIEJSCE: Żerdno, 78-550 Czaplinek, Pojezierze Drawskie

Osobom zainteresowanym prześlę miejsca noclegowe z naszej okolicy.

ZAPISY: 515*651*425, pracownianawsi@gmail.com, lub fb: Pracownia Rzemiosł Dawnych

Len włóknisty

Lubię to zdjęcie
Pokazuje prawie rok pracy
Pierwszy len to zebrany w lipcu ( wysiany był w marcu, więc kilka miesięcy mamy już za sobą)
Druga wiązka to słoma lniana z września. Łodyżki pozbawione już torebek nasiennych (w których jest materiał siewny na kolejny rok).
Len już srebrny, rosił się, leżąc około miesiąc na trawie, na porannej rosie.
Trzeci to len wyczesany, ale żeby go wyczesać to wcześniej go wymiedliłam.
Na ziemię lecą wówczas paździerze i dzięki nim mamy nazwę miesiąca października.
Dalej uprzedzione lniane nici. W ruch poszedł kołowrotek, dzięki czemu powstały te lniane przędze.
A ostatni, utkana (zresztą przyznam, że przez Splotka) lniana torebunia

Pracownia Rzemiosł Dawnych wpisana do sieci MIEJSC CIEKAWYCH

Nasza Pracownia Rzemiosł Dawnych wpisana do sieci:

Miejsca Ciekawe Polska Sieć Odnowy i Rozwoju Wsi

Certyfikat otrzymało 61 obiektów z całej Polski, z zachodniopomorskiego 2, a jednym z nich jesteśmy MY

Wiecie co, lubimy się czasem pochwalić, bo lubimy to, co robimy.

Dumni jesteśmy z tego, że nasze działania pokazują, że życie wiejskie może być piękne.

Dumni jesteśmy z miejsca, w którym mieszkamy, a jest to malutka, przepiękna wieś Żerdno, na Pojezierzu Drawskim

w gm Czaplinek

piątek, 21 listopada 2025

Dzika Przędza i Dzikie Barwy- warsztaty 23-25.01.2026

Dzika Przędza i Dzikie Barwy - trzydniowe warsztaty

Mamy dla Was HIT. Weekend z Olą i Olą to warsztaty bardzo twórcze, bo łączące dwie dzikie pracownie, dwie twórcze dusze. Wszystko będzie się toczyło wokół nici, włókien, roślin i kolorów, przy dźwiękach kołowrotków i zapachach barwników roślinnych. Przez trzy dni zajmiemy się włóknami naturalnymi: najpierw nauczymy się ich obróbki i przędzenia, a potem przędze i nitki pofarbujemy za pomocą barwników roślinnych na kilka różnych barw. Bohaterami będą len, pokrzywa, wełna, a także rośliny barwierskie i kolory. Poniżej opis poszczególnych modułów oraz plan weekendu.

**************DZIKA PRZĘDZA
Zabieramy Was w 3-dniową podróż do świata dzikich włókien, dzikiej przędzy, do mojego świata roślin włóknistych. Zapoznacie się z dawnymi, tradycyjnymi sposobami pozyskiwania włókien. Nauczycie się prząść na kołowrotkach, jest to potrzebne, by uprząść Wasze roślinne niteczki. Cały warsztat jest dla osób początkujących w tej dziedzinie, ale jeśli masz już doświadczenie z przędzeniem to też zapraszam, doskonale się odnajdzie tu każda/ każdy z Was.

Program części o przędzach:

*Wprowadzenie
*Zapoznanie z roślinami włóknistymi
*Międlenie i czesanie lnu
*Nauka przędzenia wełny i włókien roślinnych (obsługa grępli, kołowrotka, przędzenie pojedynczej nici, dwojenie, zwijanie na motowidło), będziemy prząść każdego dnia, by się nauczyć
*Przędzenie pokrzyw
*Zapewne jakieś inne, nieprzewidziane aktywności też się zadzieją

Prowadząca
Aleksandra Sobieszczuk

Jestem prządką, twórczynią i prowadzącą wraz z mężem Pracownię Rzemiosł Dawnych. Od wielu lat prowadzę warsztaty tradycyjnej obróbki roślin włóknistych za pomocą międlic, cierlic, czesalnic oraz warsztaty przędzenia (również jako Mistrz Tradycji). Swoimi działaniami dbam o to, by zawód prządki nie był jedynie „ginącym zawodem”, a stał się ciekawą formą poznawania przeszłości, czerpania z tradycji.

Tradycje przędzalnicze przekazuję młodym i starszym, sprawnym i niepełnosprawnym, uczę jak dawniej wyglądało życie wiejskie od strony włókienniczej.

Jestem stypendystką Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zakresie pozyskiwania włókna z pokrzyw, tu możecie poczytać o tym projekcie: www.polskapokrzywa.pl

Prowadzę badania, doświadczenia nad różnymi innymi rodzajami włókien roślinnych, np. z sosnowego igliwia, chrzanu, wierzbówki kiprzycy, drzewa morwy, chmielu, z nich przędę nici i uczę tego innych.

**************DZIKIE BARWY (tu też info o tych warsztatach)

Podczas weekendu wprowadzimy Was w świat naturalnego koloru, który drzemie w roślinach. Poznamy barwniki z łąk i lasów dostępne w naszym klimacie, a także egzotyczne perełki. Nauczymy się wydobywać kolor z rośliny, farbować przędze i tkaniny, a także budować trwałe, nasycone barwy. Każda osoba pofarbuje to, co uprzędła podczas weekendu oraz inne gotowe włóczki i nitki.

Program części o barwieniu:
* Wstęp o barwnikach naturalnych
* Rośliny barwierskie lokalne i egzotyczne
* Przygotowanie włókien do barwienia
* Jak wydobyć kolor z rośliny – ekstrakcja barwników
* O niezbędnych bejcach i zaprawach
* Tworzenie kilku odcieni z jednej rośliny
* Farbowanie – praktyczne wskazówki
* Praca z kolorem, nasyceniem, utrwaleniem
* Wszystkiemu towarzyszą zasoby inspiracji w postaci już pofarbowanych włókien, albumów z próbkami i książek.

Prowadząca:
Aleksandra Bystry

Jestem artystką, projektantką, ale przede wszystkim przewodniczką po kolorach. Z pasji do roślin i sztuki powołałam pracownię Dzikie Barwy, w której realizuję ścieżkę serca. Prowadzę w całym kraju autorskie warsztaty związane z barwnikami roślinnymi i ich zastosowaniem w sztuce i rzemiośle. Piszę artykuły o świadomej pracy z włóknami, tworzeniu w bliskości z przyrodą, botanice, sztuce i kolorach.

Tworzę receptury na kolory i wzory, buduję zasoby wiedzy o naturalnych barwnikach w postaci katalogów i próbek. Korzystam z własnych eksperymentów, a także wiedzy i receptur dawnych rzemieślników, botaników, artystów. Chcę je przybliżyć współczesnemu odbiorcy.

Jestem autorką ilustrowanego podręcznika o naturalnym farbowaniu tkanin „Dzikie barwy. O naturalnym farbowaniu tkanin roślinami” (2019), książka w 2022 roku została przetłumaczona na język angielski. Współpracuję z artystami, projektantami i rzemieślnikami, a także z naukowcami.

Prywatnie kocham pływać i tańczyć. Żyję i działam na wsi, w założonym wspólnie z mężem Siedlisku Pradolina.

**************ROZKŁAD JAZDY:

PIĄTEK
12-13:00 Przyjazd
13-18:00 Warsztat: przędze
18:30 Kolacja
SOBOTA
8:00 Śniadanie
9:00-13:00 Warsztat: przędze
13:00 Lunch
14:00-18:00 Warsztat: barwy
18:30 Kolacja
Wieczór: dowolne samodzielne prace z przędzą lub barwieniem
NIEDZIELA
8:00 Śniadanie
9:00-13:00 Warsztat: przędze
13:00 Lunch
14:00-16:00 Warsztat: barwy
16:00 Zakończenie

**************Termin

Warsztat odbywa się od piątku do niedzieli 23.01-25.01.2026

**************Koszt

Opłata składa się z dwóch części:

1200zł płatne przy zakupie biletu tu przez stronę: TU kliknij by KUPIĆ BILET NA PIERWSZĄ CZĘŚĆ PŁATNOŚCI

plus 1500zł płatne na miejscu gotówkowo, pierwszego dnia przed rozpoczęciem zajęć

**************Miejsce

Warsztat odbywa się w sali warsztatowej w Siedlisku Pradolina, które mieści się w spokojniej, niezbyt zaludnionej wsi 40km od Łodzi. Przez teren Siedliska płynie rzeka i jej dawny nurt (starorzecze), pełno tu dzikiej przyrody, w pobliżu łąki, pola, lasy i rezerwaty przyrody.

Do Siedliska trzeba dotrzeć samodzielnie, nie dociera tutaj komunikacja publiczna. W sytuacji wyjątkowej możemy odebrać kogoś z Poddębic. Proponujemy utworzenie bazy dojazdowej, aby się pogrupować – zapisując się daj znać, czy możesz kogoś podwieźć i skąd.

Jadąc do nas wpisz w nawigację Google “Siedlisko Pradolina” lub współrzędne: 51.81667629633115, 18.994847061792573

Około 7 minut spacerkiem jest do lasu, w którym są dwa rezerwaty przyrody. 10km od miejsca zajęć znajdują się termy (Poddębice) oraz zoo safari (Borysew). Do najbliższego sklepu 5km.

**************Noclegi i wyżywienie

Noclegi we wspólnym dużym dormitorium – sali warsztatowej (czekają na Was materace łóżkowe i pachnąca pościel). Dostępna w pełni wyposażona łazienka (prysznic, 2 toalety, 2 umywalki) oraz bufet herbaciany i przekąskowy. Można też spać w kamperze na terenie siedliska (cena biletu bez zmian).

Posiłki są wegetariańskie, gotowane świeżo w trakcie weekendu. Zapewniamy pełne wyżywienie (śniadanie, lunch, kolacja, kawa, herbata). Jeśli jesteś na specjalistycznej diecie zapewnij sobie dodatki do naszego wyżywienia, ponieważ nie mamy możliwości tworzenia indywidualnych porcji. Udostępniamy lodówkę dla gości.

REGULAMIN

Zakup biletu jest równoznaczny z rezerwacją miejsca. Bilet podany w sklepie jest częścią całkowitego kosztu – obecnie płacisz 1200 zł, a w dniu zajęć na miejscu dopłacasz 1500 zł w gotówce. Zwrot wpłaconej kwoty jest możliwy wyłącznie do dnia 20.12.2025r. włącznie, po tej dacie rezygnacja następuje bez zwrotu wpłaconej kwoty. Istnieje możliwość przekazania biletu innej osobie. Zastrzegamy sobie możliwość odwołania zajęć, jeśli nie zbierze się minimalna ilość osób – w takim przypadku zwracamy wszystkie wpłacone kwoty.

Warsztat jest przeznaczony dla osób dorosłych. Osoby niepełnoletnie mogą przyjechać tylko z pełnoletnim opiekunem. Opiekun również kupuje bilet na warsztat. Opiekun podczas całego czasu trwania wydarzenia odpowiada za dziecko.

Uczestnicy zobowiązują się nie nadużywać alkoholu i innych środków zmieniających świadomość. O ile umiarkowana konsumpcja alkoholu jest dopuszczalna, organizator rezerwuje sobie prawo do usuwania osób naruszających ogólnie przyjęte zasady społecznego współżycia.

Warsztaty nie są pokazem – są oparte są na pełnej wspólnej partycypacji. Każda osoba uczestnicząca udziela się we wspólnych zajęciach, np. płucze tkaniny, nie oczekując, że ktoś zrobi to dla niej.

Podczas warsztatów organizator oraz współorganizatorzy dokonują dokumentacji fotograficznej i wideo. Kupując bilet na zajęcia wyrażasz zgodę na filmowanie i fotografowanie przy pracy, a następnie umieszczanie zdjęć i nagrań zawierających Twój wizerunek wykonanych podczas działań realizowanych w ramach zajęć w materiałach promocyjnych i informacyjnych oraz na dalsze ich przetwarzanie i publikowanie przez Dzikie Barwy oraz współorganizatorów. Jeżeli nie wyrażasz zgody na utrwalanie i publikowanie wizerunku, koniecznie powiadom nas o tym przed rozpoczęciem zajęć.

piątek, 31 października 2025

Warsztaty przędzenia na kołowrotku 6-7.12

Zapraszamy osoby początkujące na weekendowe warsztaty przędzenia na kołowrotku.

Przędzenie to wyjątkowe rzemiosło, dziś już ginące, a dające mnóstwo satysfakcji, to medytacja przy tworzeniu nici.

Program:

*Wprowadzenie

*Przedstawienie dawnych narzędzi do przędzenia wełny i włókien roślinnych

*Zapoznanie z różnymi rodzajami runa zwierzęcego i włókna roślinnego

*Obsługa narzędzi i urządzeń do przędzenia: kołowrotek, wrzeciono, gręple, przęślica, motowidło.

*Nauka przędzenia na kołowrotku

*Gręplowanie

*Przędzenie pojedynczej nici

*Nauka dwojenia przędzy

*Zwijanie na motowidło

Prowadząca:

KOSZT: 400ZŁ

MIEJSCE: Żerdno, 78-550 Czaplinek, Pojezierze Drawskie

Osobom zainteresowanym prześlę miejsca noclegowe z naszej okolicy.

ZAPISY: 515*651*425, pracownianawsi@gmail.com, lub fb: Pracownia Rzemiosł Dawnych

piątek, 25 lipca 2025

Dzika Przędza 2025 (pierwsza grupa)- fotki z realizacji

To właśnie DZIKA PRZĘDZA

Z dala od zgiełku, blisko natury i siebie, nad czystym jeziorem.

Jeśli marzysz o tym, by:

oderwać się od codzienności i złapać oddech,

nauczyć się prząść na kołowrotku

dotknąć wełny, lnu, pokrzyw, chmielu i własnymi rękami zamienić je w nić,

spędzić czas przy ogniu, w kręgu inspirujących kobiet

kąpać się w jeziorze

nauczyć się, jak pozyskać włókno i uprząść nici z pokrzywy, igieł sosnowych, chmielu

poczuć siłę prostoty i dzikości w działaniu...

…to te warsztaty są dla Ciebie.

Za nami niezwykłe dni – zobacz na zdjęciach, co działo się podczas właśnie zakończonej edycji. Wspaniałe uczestniczki, które swoją energia tworzyły cudny klimat

Twarze skupione, uśmiechy szerokie, dłonie w ruchu, pokrzywy, międlice, len, konopie w tle. Magia przędzenia dzieje się nie tylko w palcach, ale w całym ciele i sercu.

Nie musisz mieć doświadczenia – wszystkiego Cię nauczę